مذاکره یکی از مؤثرترین و بهترین راه های حل مسائل و مشکلات انسانی است که همراه با تناقض در علائق، تنوع نیازها و تقاضاهای افراد است. میتوان در این مورد که مذاکره تنها و بهترین مکانیسم برای مشخص کردن مسائل و اختلافاتی است که انسانیت در دنیای امروز که درگیر مصرف زدگی و دنیاپرستی بسیار زیادی است، روبرو می¬شود.
دنیای امروز برای تنوع ارزش قائل است و شکاف جامعه میان افراد به دلیل سلایق مختلف در حال بزرگ تر شدن و مشخص¬تر شدن است. برای ساختن یک رابطه¬ی تجاری و متحدان بین المللی و برای تبدیل این جهان به جهانی بهتر و هارمونیک تر برای همه مان، نقش مذاکره (ارتباط و حرف زدن) باید به صورت بسیار جدی و مهم در نظر گرفته شود. مبحث زبان در مذاکره، خود یک مبحث بسیار مفصل و پیچیده است. مذاکره ترکیبی از هنر و علم است. مذاکره وسیله پایان دادن به شرایطی است که تحت آن علائق و قدرت انسان ها نسبت به هم بسیار متفاوت هستند.
به علاوه، زبان مذاکره چندفرهنگی و چندقانونی است. یک مدیر تجاری هنگامی که در مورد مسئله، معامله، رابطه و یا اختلافی را مذاکره می کند، باید به طور موثر متوجه اهمیت پروتکل ها و مراسم ها و رسوم نهفته در زبان و مهارت های مذاکرات مختلف در میان فرهنگ های مختلف باشد.
بدون تفاوت در حرفه و پیشه ای که در آن مشغول به فعالیت هستید، یادگیری هنر و علم مذاکره برای موفقیت و رشد شما بسیار موثر است. تاریخ بشر سرشار از مثال هایی وجود دارد که مذاکره باعث شده تا افراد با علائق و سلایق مختلف در هارمونی و صلح زندگی کنند.

 

چرا مذاکره می کنیم؟

اهمیت مذاکره در شرایط مختلف

شاید واژه ی مذاکره برای افراد مختلف نماد مذاکرات پیچیده و بسیار رسمی در اتاق¬های بسیار شیک در هتل-های معتبر دنیا، میان سیاست مداران و رهبران دنیا و یا میان رئیسان و سهام داران عمده¬ی شرکت های بزرگ تجاری باشد ولی با دقت در زندگی روزمره خود میتوان متوجه این موضوع شد که همه ی ما در طول روز دائماً در حال مذاکرات هستیم؛ مذاکره با پدر، مادر، دوست، همسر، راننده تاکسی، استاد و حتی خودمان هستیم. ولی چرا باید هر روز این مقدار مذاکره کرد؟ در زندگی انسان ها به دلیل استفاده از زبان و داشتن علائق مختلف میان افراد مختلف حتی افراد دوقلو می¬توان انتظار داشت که دائم اختلافاتی پدید آید و برای حل این اختلافات بسیار زیاد و گاهی پیش پا افتاده مثل تماشای تلویزیون(!) به وجود بیاید و برای حل این اختلافات بهترین و موثرترین راه، مذاکره است. این مذاکرات می¬تواند دوستانه و برد-برد برای زندگی در هارمونی و صلح باشد و یا رقابتی و برای گرفتن امتیاز و اصطلاحاً سواری گرفتن از طرف مقابل باشد؛ حال هرچه که باشد، مذاکره برای حل آن می¬توان بسیار مؤثر باشد.
“حل مسئله” واژه¬ی کلیدی در بحث اهمیت مذاکره است. نکته مهم در مذاکره آن است که هر مذاکره¬ای برای حل مسئله به وجود آمده است ولی هر مسئله¬ای منجر به بوجود آمدن فرآیند مذاکره نخواهد شد و راه-های دیگری برای حل مسئله وجود دارد که در ادامه به تعدادی از آن ها اشاره خواهیم کرد.

راه های جایگزین مذاکره

• جنگ و دعوا

مسیری که از قدیم به عنوان راهی برای حل مسائل و اختلافات استفاده می¬شده و در انتها به سرکوب بازنده منجر خواهد شد ولی در سوی دیگر هزینه¬های بسیار زیاد عصبی و جانی برای هر دو طرف است که باید در نظر گرفته شود.

میانجیگری

ورود طرف سوم به مسئله و ایجاد فضایی دوستانه به جهت داشتن اعتبار و ارزش برای هر دو طرف می¬تواند مسئله را راحت¬تر نماید ولی باید در نظر گرفت که همین ارزش و احترام برای فرد سوم می¬تواند منجر به رودربایستی و حل موقت مسئله شود!

• دادگاه و قانون

وجود قانون و دادگاه برای حل مسئله، می¬تواند بسیار مهم باشد به خصوص وقتی که دیگر راه¬ها به بن¬بست رسیده و راهی برای حل آن وجود ندارد در این هنگام می¬توان با حضور قانون و قدرت مرکزی اختلاف را حل کرد ولی باید در نظر گرفت که قانون نیز سازوکار برنده-بازنده را برای حل مسئله پیش می¬گیرد.

• مذاکره

دارای قدرت بسیار بالا برای حل مسئله به صورت برد-برد و بهترین راه برای حل مسئله در دنیای امروز که تنوع به یک ارزش تبدیل شده است. مذاکره در مقایسه با راه¬های دیگر به نسبت دارای هزینه¬ی کمتر و نتیجه¬ای مؤثرتر و پایدارتر است.

 

اهمیت مذاکره در دنیای امروز

دنیای امروز، دنیای سرعت و تکنولوژی است. دنیایی که به واسطه ی اینترنت و شبکه¬های اجتماعی افراد می-توانند به سرعت اطلاعات را جابجا نمایند و افراد با سلایق مشابه خود را پیدا نمایند. شاید تا 20 سال گذشته افرادی که دارای سلائق و علائق متفاوتی با افراد یک جامعه بودند و به اصطلاح “اقلیت” به شمار می آمدند، راه سکوت و سرکوب این احساس را پیش می گرفتند و سعی می نمودند تا همرنگ با جماعت شوند ولی اکنون این افراد به اصطلاح اقلیت می¬توانند به واسطه¬ی همین اینترنت و شبکه های اجتماعی یکدیگر را پیدا کرده و دیگر احساس تنها بودن و سرکوب سلائق خود را نداشته باشند. این اتفاق باعث پدیدار شدن دوره¬ای شده است که در آن تنوع و اختلاف نظر تبدیل به یک ارزش گشته و بیش از هر زمان دیگری در تاریخ بشر به این تنوع احترام گذاشته می¬شود. در این شرایط دیگر راه¬هایی که در مسیر برد-برد قرار ندارند، کارایی خود را از دست داده و مسیر زورگویی و سرکوب بسته می شود. در این شرایط بهترین راه برای رسیدن به منافع خود و دیگران و زندگی در آرامش و صلح و حل مسائل پیچیده ی انسانی، مذاکره است.
از طرف دیگر گسترش و دسترسی راحت تر اطلاعات در دنیای امروز باعث شده تا افراد مستقل و گاهاً تنها نیز دارای قدرت شده و از حقوق خود مطلع گردند، دیگر نمی¬توان به راحتی افراد را فریب داد و افرادی که از کم اطلاعی یا بی اطلاعی افراد دیگر سوء استفاده می کردند اکنون باید بدانند که مسیر برای این راه سخت تر گشته و باید در مسیر مذاکره و دادن و گرفتن امتیاز گام برداند. این مسئله نه تنها در زندگی روزمره همه ما بلکه در کسب و کار، سیاست، تجارت و … نیز تأثیر خود را گذاشته و باعث پیچیدگی هر چه بیشتر مذاکرات گردیده است. در یک چنین فضایی می¬توان به اهمیت مذاکره و همچنین اهمیت یادگیری مهارت¬های مرتبط با مذاکره (به خصوص مذاکره¬ی برد-برد) برای تمام افراد (چه افرادی که تخصصی به مذاکره نگاه می کنند و چه افرادی که دارای کار و پیشه ی دیگری هستند) پی برد.