تست mbti

تست شخصیت شناسی MBTI

بی شک یکی از معضلات بزرگ دنیای امروز که به شدت به کارایی سازمانها و صد البته کیفیت زندگی افراد صدمه میزند , عدم استعدادیابی صحیح و شناخت ابعاد شخصیتی افراد جامعه در سیستم آموزشی مدرن و پس از آن در مکانیزم هدایت شغلی دانشجویان و کارجویان میباشد.
وجود پارادایم های فکری غلط در فرهنگ های مختلف درباره شغل های گوناگون (بطور مثال ارزشمند بودن شغل مهندسی , پزشکی و وکالت در ایران) و البته به تبع آن هدایت آموزشی و شغلی نامناسب بدون توجه به ابعاد شخصیتی , استعدادها و علایق هر فرد , منجر به این میشود که فرد در کار یا هنر و ورزشی مشغول شود که دو فاکتور علاقه و استعداد را در آن ندارد. چنین فردی علاوه بر مشکلات روحی و شخصیتی که برایش ایجاد میشود , مطمئنا تاثیر مخرب و منفی بر کارایی و راندمان سازمان متبوعش گذاشته و در ابعادی وسیع تر برای جامعه اش فردی مفید نخواهد بود. در حالی که در صورت کشف استعداد به موقع این فرد و شناسایی ابعاد و تیپ شخصیتی وی , به رشته ورزشی , تحصیلات , هنر یا صنعت مناسب شخصیت , استعداد و علاقه اش هدایت میشد و علاوه بر احساس شخصی رضایت از زندگی , فردی مفید و موثر در کارآیی و تعالی سازمانش و جامعه ای که در آن زندگی میکند خواهد شد.
یکی از ابزارهایی که به رسیدن به این مهم کمک میکند , آزمون های شخصیت شناسی است. که به شکل مختصر به چند مورد از مهمترین آنها در زیر اشاره میشود :

تست اینیاگرام Enneagram : معنای آن از دو قسمت اینیا (ennea) به معنی نُه، و گرام (gram) به معنای وجهه و شکل تشکیل شده و 9 تیپ شخصیتی را به شکل نتیجه مشخص میکند.

تست دیسک DISK : مطالعات ویلیام مولتون مارستون منجر به ساخت این تست شخصیت شناسی شد. وی اعتقاد داشت انسانها، هیجاناتشان از راه 4 رفتار نشان می‌دهند .حرف اول این رفتار که Dominance (برتری طلبی) و Influence (تاثیرگذاری) وSteadiness (ثبات) و Compliance (تطابق)‌ بودند، نام این تست را شکل دادند.

همچنین تست هوش چندگانه گاردنر Gardner Multiple Intelligence , تست نئوNEO PI-RT تست هوش هیجانی EQ برادبری و گریوز BRADBERRY Emotional Intelligence نمونه های معروف و مدرن از تست های شخصیت شناسی هستند.در ادامه ما به معرفی یکی از جامع ترین و معروفترین تست های شخصیت شناسی یعنی تست شخصیت شناسی مایرز بریگز (معروف به MBTI ) میپردازیم .

 

تاریخچه و چیستی

 

در سال 1993 زمانی که کارل گوستاو یونگ روانپزشک , فیلسوف و نظریه پرداز سوییسی کتاب تیپ‌های روانشناختی را منتشر کرد, خانم کاترین کوک بریگز Katharine Cook Briggs به همراه دخترش خانم ایزابل مایرز Isabel Myers مشاهده کردند که ایده های مطرح شده در این کتاب توسط یونگ , بسیار با مشاهده ها و تئوری های خودشان درباره شخصیت انسان منطبق است. آنها با ادامه مطالعاتشان بر روی شخصیت و رفتار انسان ها و تحقیقات روی افراد مختلف با انگیزه کمک به افراد جامعه برای درک و شناخت بهتر ابعاد پنهان شخصیت خود ضمن گرفتن کمک از روانشناسان و تحلیلگران عصر خود توانستند پرسشنامه ای جامع تهیه کنند که این پرسشنامه به نوعی بنیان و شالوده اصلی تست شخصیت شناسی MBTI امروزی را تشکیل میدهد. تعداد سوالات این آزمون قاعده خاصی ندارد و آزمون های 60 سوالی 112 سوالی و 120 سوالی شایع تر هستند.

 

پیش فرض های آزمون MBTI

بطور خلاصه این آزمون سعی بر این موضوع دارد که 4 ویژگی و خوی انسانی را به 2 گروه که مکمل و در عین حال متضاد هم هستند (اصطلاحی که موسسان این تست بر آن تاکید دارند , ترجیحات Preferences انسانی است) تقسیم بندی کرده و سپس در پایان 16 تیپ شخصیتی متفاوت را به ما نتیجه بدهد. این 4 ویژگی به شرح زیر است:

1- درونگرایی و برونگرایی (درونگرا I – برونگرا E)

درونگراها که طبق آمار حدود 35 درصد جمعیت انسانها را تشکیل میدهند عموما افرادی هستند که میتوان گفت منبع کسب انرژی و حال خوبشان درونی است نه بیرونی ( از جامعه و محیط) .
آنها عموما از تنهایی لذت میبرند و از آن انرژی میگیرند , در تنهایی راحت ترند پس در نتیجه معمولا دوستان اندکی دارند , کم حرف و مرموزند , در مکالمات ترجیحی به شروع مکالمه از طرف خودشان نداشته و ارتباط نوشتاری را ترجیح میدهند. آنها عموما اول فکر میکنند بعد عمل میکنند.
برونگراها که طبق آمار 65 درصد جمعیت را تشکیل میدهند , افرادی هستند که از دنیای بیرون یعنی جامعه , دوستان, همکاران و… انرژی و حال خوب را کسب کرده و تنهایی برایشان امری ناراحت کننده است.
پس میتوان گفت عموما به مهمانی ها و گردهمایی های مختلف علاقه مندند , دوستان زیادی دارند , معمولا پرحرف و سخنورند, شروع مکالمه استقبال کرده و معمولا اول عمل کرده و سپس فکر میکنند.

2- حسی بودن و شهودی بودن (حسی S – شهودی N)

حسی ها که 74 درصد جمعیت مردم را شامل هستند به حواس 5گانه خود متکی هستند و به اطلاعاتی که میبینند, لمس میکنند و میشنوند اعتماد دارند , آنها عموما به واقعیات توجه دارند, در حال زندگی میکنند, پراگماتیست و عملگرا میباشند و تفکر سنتی و تجربه گرا دارند.
شهودی ها هم 26 درصد انسانها رو شامل میشوند و به حس ششم و تفسیر خود از وقایع متکی هستند.
عموما رویا پرداز و خیالاتی هستند و در آینده زندگی میکنند. به بن و مفهوم و فلسفه قضایا علاقه مندند و خلاق هستند. در نتیجه از تفکرات نو استقبال میکنند.

3- منطقی یا احساسی (منطقی T – احساسی F)

منطقی ها شامل 50 درصد افراد هستند. آنها عموما به عقل خود متکی اند نه احساس. تصمیم گیری عقلایی , حقیقت گرایی , استفاده از حساب و ارقام و اعداد , شخصیت منتقد و برخورد رسمی و خشک جزئی از تیپ شخصیتی این افراد است.
احساسی ها نیم دیگر جمعیت را تشکیل داده و همانطور که از اسم آنها استنباط میشود عموما بر پایه احساسات تصمیم گیری میکنند. آنها حساس , احساساتی و گرم و مهربان هستند , عموما عضو سازمانهای خیریه و مردم نهاد میشوند و با ارزش ها و احساسشان انتخاب میکنند.

4- قضاوت گرایی و ادراک‌گرایی (قضاوت گرا J – ادراکی P)

قضاوت گرایان 51 درصد افراد را تشکیل میدهند و عموما بر اساس اطلاعات در دسترس عمل کرده و تصمیم میگیرند آنها افرادی منظم , مسئول , کنترل کننده و ساختارپسند هستند و از برنامه ریزی و رسمیت استقبال میکنند. آنها از رسیدن به مقصد لذت میبرند.
ادراک گرایان 49 درصد جمعیت را تشکیل داده و ترجیحشان این است که تا حد امکان صبر کنند تا اطلاعات بیشتری گردآوری کنند و سپس تصمیم بگیرند. ادراک گرایان در اکثریت مواقع افرادی نامنظم , شالوده شکن, منعطف و استقبال کننده از تغییرات , غیر رسمی و نامتعارفند که از برنامه ریزی و خط مشی گریزانند. میتوان گفت آنها از طول راه لذت میبرند ( نه الزاما رسیدن به مقصد)

 

16 تیپ شخصیتی منتج از 4 دوگانه بالا

 

طبق اصل احتمالات و جایگشت داریم که !2 * !2 * !2 * !2 مساوی با 16 . یعنی از ترکیب جایگشت دوگانه های شخصیتی بالا ما 16 تیپ شخصیتی مجزا را از این آزمون استخراج میکنیم که یک کلمه 4 حرفی شامل اول حروف خلقیات ذکر شده خواهد بود. هر کدام از این تیپ های شخصیتی ویژگی های خاص خود را دارند و برای شغل ها , هنرها , صنایع و رشته های مربوط به خود افراد مناسبی خواهند بود. در ادامه به شکل مختصر آنها را بررسی خواهیم کرد.

  • تیپ شخصیتی ISTP : درونگرایی، حسی، منطقی و ادراکی. آنها سازگار هستند و قادرند با شرایط مختلف خود را تطبیق دهند . مستقلند و بر اساس نظریات خود زندگی می‌کنند نه نظر دیگران .
    مشاغل: نجاری , برنامه نویسی و مهندسی کامپیوتر از شغل های مورد علاقه آنهاست.

 

  • تیپ شخصیتیESTP : برون گرایی، حسی، منطقی و ادراکی. نکته سنج و با انرژی هستند.عملگرا و نتیجه گرا هستند و از کار گروهی لذت میبرند. آنها معمولا از ریسک کردن استقبال میکنند.
    مشاغل: مشاوره (مالی اقتصادی) , مشاغل پیمانکاری و.. مورد علاقه آنهاست.

 

  • تیپ شخصیتی ISTJ : درونگرا، حسی، منطقی و قضاوت کننده. آنها کم حرف وقت شناس و منظمند. از رعایت کردن اصول و قوانین لذت میبرند و سنت گرا هستند. از کار در تیم های کوچک استقبال میکنند.
    مشاغل: حسابداری , نظارت و لجستیک از مشاغل مناسب آنهاست.

 

  • تیپ شخصیتی ESTJ : برون گرایی، حسی، منطقی و قضاوتی. معروف به بهترین مدیران هستند. عملگرا و واقع بین هستند ظاهر سختی دارند ولی درون آنها ملایم است و مصمم و سختکوش هستند.
    مشاغل: انواع شغل های مدیریتی مثل مدیر کل , مدیر مدرسه و..

 

  • تیپ شخصیتی ISFP : درونگرا ، حسی و احساساتی و ادراکی. ساکت , نسبتا ترسو و محافظه کار ولی صمیمی و مهربان هستند. آنها مرز خاصی بین تفریح و کارشان وجود ندارد. روشنفکر هم هستند.
    مشاغل: مربی سلامت , جواهر فروشی و دامپزشکی مناسب آنهاست.

 

  • تیپ شخصیتیESFP : برونگرا، حسی و احساساتی و ادراکی. اجتماعی و خونگرم هستند. از زندگی گردن کنار مردم و از حضور آنها لذت برده و بشدت انعطاف پذیر و تنوع طلب هستند.
    مشاغل: انواع مشاغل هنری و سرگرمی مناسب آنهاست

 

  • تیپ شخصیتی ISFJ : درونگرا، حسی، احساسی و قضاوت کننده. زحمتکش و خادم ترین تیپ شخصیتی
    آنها عاشق خدمت, خونگرم و وفادار هستند و همیشه سعی دارند تا محیط کاری دوستانه‌ای به وجود آورند.مشاغل: مددکاری اجتماعی , مربی مهد کودک و… مناسب آنهاست.

 

  • تیپ شخصیتی ESFJ : برون گرا، حسی، احساسی و قضاوت کننده. تمایل به همکاری دارند و مانند گروه قبل از کمک به دیگران لذت میبرند. از اینکه مفید باشند و مورد تشویق قرار بگیرند لذت میبرند.
    مشاغل: متخصص تغذیه , معلم دبستان و پرستاری مناسب آنهاست.

 

  • تیپ شخصیتی INTP : درونگرایی، شهودی، منطقی و ادراکی. مردان و زنان علم و دانش بهترین توصیف آنهاست. از فعالیت‌ فکری بیشتر از رابطه های اجتماعی لذت می‌برند. مخترع و کاشف هستند.
    مشاغل: ریاضیدان , استاد دانشگاه , مهندس نرم افزار و…

 

  • تیپ شخصیتی ENTP : برونگرا، شهودی، منطقی و ادراکی. همیشه خواهان فرصت‌ها و اعمال جالب و نو میگردند. ضمنا پر انرژی، هوشمند، خوش مشرب هستند.

مشاغل:خبرنگاری و کارآفرینی مناسب آنهاست.

 

  • تیپ شخصیتی INTJ : درونگرا، شهودی، منطقی و قضاوت کننده. مصمم در رسیدن به هدف , با انگیزه و مستقل هستند. آنها هر ایده و نظری را به راحتی قبول نکرده و توقعشان از خود و دیگران قابل توجه است.
    مشاغل: قاضی , جراح و نویسنده شدن مناسب آنهاست.

 

  • تیپ شخصیتی ENTJ : برونگرا، شهودی، منطقی وقضاوت کننده. بشدت چالش طلب وفعال و مسئولند.
    مشاغل : مدیران عملیانی , پزشکان و مهندسان خوبی خواهند شد.

 

  • تیپ شخصیتیINFP : درونگرایی، درک شهودی، احساس و قوه‌ی ادراک. خیال پردازان و طراحان زبده ای هستند که دوست دارند پیش رو باشند.

          مشاغل: روانشناسی , انیماتوری و نویسندگی مناسب آنهاست.

 

  • تیپ شخصیتی ENFP : برونگرا، شهودی، احساسی و ادراکی. اهل معاشرت، پویا و اکتیو هستند و عموما از اخلاق خوبی برخوردارند. آنها افرادی سپاسگزار و قدردان نیز هستند.
    مشاغل : تور لیدری, مهمانداری و فیزیوتراپی مناسب آنهاست.

 

  • تیپ شخصیتی INFJ : درونگرا، شهودی، احساسی و قضاوت کننده. سکوت, مهربانی و رافت قلب از ویژگی های آنهاست. به احساسات و تخیلات بها میدهند و در تمام موضوعات بدنبال معانی هستند.
    مشاغل : آنها دامپزشکان , مشاوران و طراحان داخلی خوبی خواهند شد.

 

  • تیپ شخصیتی ENFJ : برونگرا، شهودی، احساسی و قضاوت کننده. تاثیرگذار روی دیگران, انگیزه دهنده, جاه طلب و ساعی هستند. در ارائه کردن و معرفی خود بشدت قوی و قدرت بیان بالایی دارند.
    مشاغل : وزارت , تدریس و مدیریت روابط عمومی مشاغلی هستند که آنها در آن موفق خواهند بود.a

شخصیت شناسی اینیاگرام

اینیاگرام سیستمی است که به کمک آن میتوان در مورد شخصیت های افراد مختلف (مثل خود!) اطلاعاتی به دست آورد و با کمک این اطلاعات در مورد نحوه برخورد و تعامل با آن افراد تصمیم گیری نمود.
ساختار اینیاگرام در ظاهر کمی پیچیده به نظر می¬رسد ولی در واقع این ساختار بسیار ساده است که میتوان از آن استفاده¬های بسیار پیچیده¬ای در تعیین رفتار افراد نمود.
این ساختار تشکیل شده از یک دایره است که بر روی محیط آن 9 نقطه مشخص میشود، هر نقطه نمایانگر یک تیپ و نوع شخصیت است، عدد 9 در بالای دایره قرار میگیرد (مانند شکل زیر)

 

شخصیت شناسی اینیاگرام

شکل 1 – ساختار کلی اینیاگرام

هر فرد بسته به نوع شخصیت خود، ویژگی¬هایی از هر 9 تیپ شخصیتی در خود می¬یابد ولی تمام متخصصین اینیاگرام بر این نکته توافق دارند که درون هر فرد یک تیپ شخصیتی مسلط و غالب وجود دارد که از کودکی به واسطه¬ی ژنتیک و تربیت والدین و فاکتورهای دیگر در ضمیر ناخودآگاه فرد ایجاد شده است.

شناسایی پایه ی شخصیتی خود

نکات زیر در مورد استفاده از اینیاگرام وجود دارد:
• افراد نمیتوانند از یک پایه¬ی شخصیتی به پایه¬ای دیگر تغییر کنند.
• در مورد زن¬ها و مردها تفاوتی در ارزیابی وجود ندارد.
• توصیف پایه¬ی شخصیتی شما در مورد تمام طول زندگی شما صادق نیست چرا که در لحظات خاصی شخصیت شما در حال جابجایی است.
• در توصیف شخصیت¬ها از اعداد استفاده شده تا بار منفی و مثبت کلمات گرفته شود و نشان دهد که هیچ تیپ شخصیتی برتر از تیپ دیگر نیست
• ترتیب اعداد نیز نشان از برتری تیپی بر تیپ دیگر نیست
تست و آزمون شخصیتی پایه¬ی شخصیتی ما را مشخص مینماید، این آزمون Riso-Hudson Enneagram Type Indicator (RHETI® version 2.5) نام دارد. 9 تیپ شخصیتی کلی به شکل زیر است:

 

شخصیت شناسی اینیاگرام

شکل 2 – 9 تیپ شخصیتی

 

9 تیپ شخصیتی پایه ای

  • تیپ 1: اصلاح طلب: افراد دارای اصول، کمال¬گرا، دارای هدف، خود کنترل
  • تیپ 2: یاری کنندگان: بخشنده، اهل معاشرت، بروزدهنده احساسات
  • تیپ 3: به دست آورنده: موفقیت¬گرا، جاه¬طلب، دارای قابلیت تطبیق با شرایط
  • تیپ 4: فردگرا: رمانتیک، دارای خلق و خوی متغیر، هنرمند، خیال¬پرداز
  • تیپ 5: محقق: خلاق، خردمند، دارای بینش عمیق، مرموز
  • تیپ 6: وفادار: مسئولیت پذیر، نگران، شکاک
  • تیپ 7: خوش گذران: بداهه گو، تطبیق پذیر، شلخته، دارای افکار آشفته
  • تیپ 8: چالش طلب: دارای اعتماد به نفس، دارای قدرت رویارویی، قاطع
  • تیپ 9: صلح طلب: مصالحه گر، میانجی، کسالت¬آور
    مرکز
    سیستم اینیاگرام 9 تیپ شخصیتی خود را به 3 مرکز با سه تیپ شخصیتی تقسیم می¬کند، مانند شکل زیر:

شکل 3 – مرکزها

 

شخصیت شناسی اینیاگرام

شکل 4 – احساس¬های غالب در هر مرکز

قرارگیری هر تیپ در یک مرکز تصادفی نبوده و به دلیل شباهت در ویژگی¬ها و استعدادهای هر تیپ شخصیتی در کنار هم قرار گرفته¬اند. هر تیپ شخصیتی دارای روش منحصر به فرد خود برای رویارویی با احساس غالب در مرکز خود است به عنوان مثال برای هر مرکز داریم:
در مرکز غریزی 8ها وقتی عصبانی می¬شوند (احساس غالب در مرکز غریزی) به سرعت واکنش نشان داده و به صورت فیزیکی یا بالا بردن صدا به موقعیت پاسخ می¬دهند، 9ها دارای ویژگی سرکوبگری و انکارکنندگی عصبانیت خود را دارند، البته 9ها هم عصبانی می¬شوند ولی تلاش می¬کنند تا با تمرکز بر روابط و جهان پیرامون خود، خود را آرام کنند. 1ها راه کنترل را برمی¬گزینند و تلاش می¬کنندتا با کنترل این عصبانیت در مسیر توسعه و پیشرفت درونی خود گام بردارند و مسیر خودانتقادی در پیش می¬گیرند.
در مرکز احساسی 2ها وقتی با شرمساری (احساس غالب در مرکز احساسی) مواجه می¬شوند، تلاش می¬کنند تا دیگران را متقاعد کنند تا آن¬ها داشته باشند و به آن¬ها به چشم انسانی خوب و مثبت بنگرند و تا زمانی که از پیرامون خود انرژی و احساس مثبت می¬گیرند می¬توانند تا بر شرمساری خود غلبه کنند. 3ها شرمساری را منکر شده و تلاش می¬کنند احساس ناکافی بودن را در خود سرکوب کنند، 3ها یاد گرفته¬اند تا شرمساری خود را با موفقیت و عملکرد بالا هدایت کنند. 4ها با تمرکز بر ویژگی¬ها و استعدادهای منحصربفرد خود شرمساری را کنترل کرده و با ساختن دنیایی رمانتیک و غنی سعی در جدا کردن خود از چیزهایی که دوست ندارند، دارند.
در مرکز فکری، 5ها با جدا کردن خود از جهان به ترس (احساس غالب در مرکز فکری) پاسخ می¬دهند. تنهایی و ایزوله کردن خود راه 5ها برای مقابله با ترس است. 6ها با نشان دادن ترس خود و بروز آن به ترس پاسخ می¬دهند، آن¬ها بر خلاف 5ها که به دنیای خود در فکر خود اعتماد دارند و به آن پناه می¬برند، به خود و افکار خود اعتماد نداشته و به دنبال ایجاد رابطه برای ایجاد اطمینان هستند. 7ها با ترس خود از طریق حواس¬پرتی و مشغولیت به کارهای لذت¬بخش و کم اهمیت مواجه می¬شوند.
بال¬ها
هیچ¬کس به صورت خالص و 100 درصد در یک تیپ شخصیتی گنجانده نمی¬شود و هر فردی ترکیبی منحصربفرد از تیپ شخصیتی پایه خود و یکی از دو تیپ شخصیتی مجاور خود است به آن تیپ، بال گفته می¬شود. تیپ شخصیتی پایه¬ای، شمای کلی شخصیتی فرد را ترسیم می¬کند در حالی که بال دارای ویژگی-هایی است که به “وجه دوم” فرد معروف شده است.
اختلاف نظرهایی مبنی بر وجود یک بال یا دو بال در شخصیت فرد وجود دارد ولی به صورت بسیار دقیق هر فرد دارای دو بال است که یکی از بال¬ها غالب است.

شخصیت شناسی اینیاگرام

شکل 5 – بال ها

 

مراحل توسعه

هر تیپ شخصیتی دارای 9 مرحله توسعه درون خود استکه پیوستاری (continuum) از رفتارها، نگرش¬ها، حالات دفاعی و انگیزش¬های فرد است. این مراحل توسعه توجیه¬کننده¬ی وجود اختلافات بین دو فرد با یک تیپ شخصیتی پایه هستند و بدون این مراحل هر تیپ شخصیتی ترکیبی از ویژگی¬های تصادفی و بی¬ارتباط به هم خواهد بود.

سالم

مرحله اول: آزادسازی Liberation
مرحله دوم: ظرفیت روانشناسانه Psychological capacity
مرحله سوم: ارزش اجتماعی Social value

میانه

مرحله چهارم: عدم تعادل Imbalance
مرحله پنجم: کنترل میان¬فردی Interpersonal control
مرحله ششم: جبران مفرط Overcompensation

ناسالم

مرحله هفتم: خشونت Violation
مرحله هشتم: وسواس فکری و اجبار Obsession and compulsion
مرحله نهم: مرض تخریبی Pathological destructiveness

در هر مرحله تغییر روانشناختی در فرد رخ می¬دهد، به عنوان مثال در مرحله¬ی 5ام فرد تلاش می¬کند تا خود و دیگران را گول زده تا به نیاز روانشناختی خود برسد. در این مرحله فرد به خود می¬قبولاند که باید به هر قیمتی از غرور خود (ego) دفاع کند تا بتواند احساس امنیت کند و هویت خود را دست نخورده نگاه دارد و اگر در این مرحله این نیازهای فرد برطرف نگردد، اضطراب و درگیری درونی فرد افزایش یافته و فرد وارد مرحله 6 میگردد، در این مرحله خشونت افزایش یافته و فرد به دنبال ارضای نیاز خود، بدون توجه به اثر آن بر دیگران، خواهد بود.
به طور کلی حرکت از مرحله 1 به 9 در فرد احساس خشونت¬، حالت دفاعی و ناخودآگاهی را افزایش و احساس آزادی عمل را کاهش می¬دهد و حرکت از 9 به 1 نیز دقیقاً اثری برعکس بر فرد دارد.